BŁAŻOWAGmina miejsko - wiejska położona w centralnym obszarze Pogórza Dynowskiego, na wysokości 230 - 440 m n.p.m., wzdłuż dolin rzek: Strug i Ryjak. Powierzchnia Gminy wynosi 112 km2, a ludność blisko 11 tys. osób. W skład Gminy wchodzi Miasto Błażowa i następujące wsie sołeckie: Białka, Błażowa Dolna, Błażowa Górna, Futoma, Kąkolówka, Kąkolówka - Ujazdy, Lecka, Nowy Borek i Piątkowa. Miasto Błażowa zajmuje 4 km2 powierzchni i liczy 2,1 tys. mieszkańców.
Rynek i architektura miejska
Miasto Błażowa powstało przypuszczalnie w okresie wczesnego średniowiecza. Do dnia dzisiejszego zachowało się kilkanaście starych domów typowych dla miasteczek dawnej Galicji oraz ratusz wybudowany w 1900 r. W centrum rynku znajduje się też pomnik Króla Wł. Jagiełły.
Zabytki sakralne
- Kościół parafialny pw. św. Marcina w Błażowej, pierwotnie drewniany. W związku z pełnioną przez niego funkcją obronną otoczony był przekopem do rzeki Ryjak. Wskutek jej częstych wylewów uległ zniszczeniu i około 1822 r. został rozebrany. Drugi kościół był w części murowany. Postawiono go w 1822 r. na wzgórzu, na którym stoi obecna świątynia. W latach 1896 - 1900 wzniesiono trzeci kościół według planów Jana Sasa - Zubrzyckiego. W jego wnętrzu znajdują się, m. in.: obraz Chrystusa Bolesnego najprawdopodobniej z końca XVIII w., barokowy krucyfiks oraz kociołek cynowy z XVIII w.
- Kościół parafialny pw. św. Leonarda, Walentego i Michała Archanioła w Futomie, wzniesiony w latach 1910 - 1912 na miejscu starego. Nowy, murowany był konsekrowany w 1922 r. Wewnątrz zostały umieszczone elementy wyposażenia ze starego kościoła. Poniżej świątyni stoi kapliczka upamiętniająca tę budowę.
-
Kaplica cmentarna w Błażowej wzniesiona w 1904 r. w miejscu poprzedniej. Utrzymana jest w stylu neogotyckim.
Zabytki kultury materialnej
Dwór w Błażowej wybudowany na przełomie XVIII oraz XIX w. Po przebudowie w 1977 r. został zniekształcony. Był to budynek drewniany, o mniejszym obrysie niż obecnie, z piwnicami wykonanymi z kamienia. Dwór znajduje się w otoczeniu zabytkowego parku.
Pomniki
Pomnik Króla Władysława Jagiełły w Błażowej, wzniesiony w 1910 r. z okazji 500 - tnej rocznicy bitwy pod Grunwaldem.
Osobliwości przyrodnicze
Skała magmowa ''Błędny kamień'' w Kąkolówce uznana za pomnik przyrody. Zwana jest także ''Diablim kamieniem''. Swym kształtem przypomina koło o średnicy 5m. Jest najprawdopodobniej pochodzenia wulkanicznego. Na terenie Kąkolówki, przy drodze Błażowa - Ujazdy, rośnie buk pospolity ''Miłosz'' o obwodzie 364 cm.
Podania i legendy
Z ''Błędnym Kamieniem'' wiąże się legenda o diable niosącym głaz po to, by zniszczyć zamek w Odrzykoniu. Z woli Boga głaz ten stał się tak ciężki, iż diabeł musiał go wcześniej upuścić. Najstarsi mieszkańcy Gminy twierdzą, że sięgał niegdyś ponad las, a rozkruszyli go Niemcy, którzy podczas okupacji używali go do budowy drogi w Ujazdach. Kamień ten sprawia podobno, że ludzie błądzą po okolicznych lasach. Jedna z legend mówi, że kamień zapada się w ziemię - wraca na swoje miejsce do piekła.
Ciekawostka
Na terenie Gminy rozciągają się wzniesienia pasma ''Wilcze''. Jego widokowy szczyt (506 m n.p.m.) był ulubionym miejscem poety Juliana Przybosia. W swoich wierszach wzniesienie to nazywał ''Patrą''. Poeta pragnął być pochowany na szczycie tej góry. Doskonały punkt widokowy stanowi także graniczna wysokość pasma ''Wilcze'' w okolicach wsi Lecka (448 m n.p.m.). Przy dobrej pogodzie można dostrzec z niego Cergową oraz pasmo Bukowicy w Beskidzie Niskim.
Placówki muzealne
- Muzeum Społeczne Ziemi Błażowskiej 36 - 030 Błażowa, ul. Armii Krajowej 2, tel.: 017/ 229 70 44 Izba Pamięci Armii Krajowej w Muzeum Społecznym Ziemi Błażowskiej
-
Prywatne Muzeum Augustyna Rybki w Błażowej 36 - 030 Błażowa, ul. Pułaskiego 48, tel.: 017/ 229 75 48
Urząd Miasta i Gminy w Błażowej 36 - 030 Błażowa, Plac Wolności 1
tel.: 017/ 229 71 02, fax: 017/ 229 70 77 e-mail: ug.blazowa@intertele.pl, http://www.blazowa.itl.pl Gminny Ośrodek Kultury w Błażowej
36 - 030 Błażowa, ul. Armii Krajowej 17
tel./fax: 017/ 229 70 44 e-mail: gokbl@wp.pl Gospodarstwa agroturystyczne - Ewa Barłóg ''Na górce'', 36 - 030 Błażowa, ul. Piłsudskiego 11, tel.: 017/ 229 71 14
-
Krystyna Dopart, 36 - 030 Błażowa, ul. Jagiellońska 3, tel.: 017/ 229 78 21
-
Zbigniew Rząsa, 36 - 034 Futoma 691, tel.: 017/ 229 77 99
-
Marek Kruczek, 36 - 034 Futoma 751a, tel.: 017/ 229 70 86
|