MIASTO DYNÓWMiasto Dynów położone jest w dolinie Sanu na wysokości 250 - 270 m n.p.m. Otoczone jest wzniesieniami Pogórza Dynowskiego. Liczy ponad 6 tys. mieszkańców i zajmuje powierzchnię 24 km2.
Rynek i architektura miejska
Rynek Dynowa został rozplanowany na początku XV w. Miasto lokowane było na prawie magdeburskim W pierwszej połowie XVII w. czworobok miasta od strony płn. - zach. zamykał kościół, a od płn. - wsch. dwór obronny, który został zniszczony w czasie najazdu wojsk księcia Rakoczego w 1657 r. Dynów położony był na skrzyżowaniu szlaków handlowych. Do dnia dzisiejszego zachował się średniowieczny układ urbanistyczny ulic. Zabytkowy charakter posiadają także kamieniczki w zachodniej pierzei rynku. W centrum rynku stoi pomnik Wł. Jagiełły.
Zabytki i znane miejsca sakralne
- Kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca w Dynowie o architekturze późnorenesansowej z dzwonnicą datowaną na XVIII w. Otoczony jest murowanym ogrodzeniem z późnorenesansową bramą. Wnętrze utrzymane jest w stylu barokowym z XVII - XVIII w. Na sklepieniach znajduje się późnorenesansowa dekoracja schyłkowa z XVII w. W ołtarzu głównym jest XVIII - wieczny, wczesnobarokowy obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem - Matki Boskiej Dynowskiej. Pierwotny, drewniany kościół wybudowany został w stylu gotyckim. Był konsekrowany w 1462 r. Po jego spaleniu, staraniem Wapowskich - dziedziców Miasta, wybudowano kościół murowany. Konsekracja świątyni miała miejsce w 1617 r. Kościół był wielokrotnie odbudowywany, m. in. po najeździe wojsk szwedzkich i siedmiogrodzkich w 1663 r.
- XIX - wieczna kaplica cmentarna w centralnej części cmentarza parafialnego w Dynowie.
-
Cmentarz żydowski w Dynowie z drugiej połowy XVIII w.
Zabytki kultury materialnej
Pozostałości zespołu dworskiego w Dynowie, a wśród nich oficyna dworska wzniesiona około 1904 r. przez budowniczego Andrzeja Wolańskiego. Położona jest w zachodniej części parku krajobrazowego z przełomu XVIII i XIX w.
Osobliwości przyrodnicze
Na terenie Dynowa i okolic występują rzadkie gatunki roślin, takie jak: storczyki, lilia złotogłów i czosnek niedźwiedzi.
Pomniki
Pomnik Władysława Jagiełły wniesiony w 1910 r. na skwerze w centrum Dynowa.
Podania i legendy
Dynów najprawdopodobniej pełnił kiedyś funkcje twierdzy obronnej. Dynowski zamek, otoczony murami, bronił dostępu do szlaków handlowych biegnących przez miasto. Jak podaje legenda, do zamku prowadziły liczne podziemne korytarze wiodące do kościoła oraz na drugą stronę Sanu. Miały one także łączyć Dynów z zamkiem w Dąbrówce Starzeńskiej. W czasie najazdów tatarskich ludność Dynowa uciekała tymi korytarzami w bezpieczne miejsca za miasto. W podziemiach zamku ukryte miały być rzekomo łupy wojenne przywożone przez rycerzy. Według miejscowych podań wzgórze to kryje dawne, niezbadane lochy i korytarze. Do dzisiejszych czasów zachowały się jedynie fragmenty wałów obronnych z XVI - XVIII w.
Ciekawostka
W 1603 r. ówczesny właściciel Dynowa - Stanisław Wapowski - w związku z urodzinami córki urządził na rynku Dynowa hiszpańską corridę. Była to najprawdopodobniej jedyna walka byków w XVII - wiecznej Polsce. Placówki muzealne, galerie- Galeria ''Pniak''
-
Prywatna galeria lokalnego rzeźbiarza Bogusława Kędzierskiego
-
36 - 065 Dynów, ul. Ks. Ożoga 14, tel.: 016/ 652 12 74
- Skansen Kolejowy w Dynowie
-
36 - 065 Dynów, ul. Kolejowa 6;
-
Przeworska Kolej Dojazdowa
-
37 - 200 Przeworsk, ul. Lubomirskich 14
-
tel.: 016/ 648 21 05, tel. kom.: 607 052 209
- http://www.waskotorowka.prv.pl
- Izba Regionalna w Dynowie
-
36 - 065 Dynów, ul. Ks. J. Ożoga 6
-
kontakt: Miejski Ośrodek Kultury i Rekreacji w Dynowie; Miejska Biblioteka Publiczna w Dynowie - tel.: 016/ 652 26 53
Urząd Miasta Dynów
36 - 065 Dynów, Rynek 2
tel.: 016/ 652 10 93, tel./fax: 016/ 652 11 13 e-mail: urzad_miasta@dynow.pl, http://www.dynow.pl
Miejski Ośrodek Kultury i Rekreacji w Dynowie
36 - 065 Dynów, ul. Ks. J. Ożoga 10
tel.: 016/ 652 18 06
Informacje o gospodarstwach agroturystycznych, obsługa turystów
Związek Gmin Turystycznych Pogórza Dynowskiego
36 - 065 Dynów, Rynek 13, tel./fax: 016/ 652 19 90 e-mail: zgtpd.dynow@wp.pl, http://www.pogorzedynowskie.pl
Baza noclegowa
- HOTEL ''Pod oberżą''
-
36 - 065 Dynów, ul. Ks. J. Ożoga 1
-
tel.: 016/ 652 15 21
-
Pole biwakowe w Dąbrówce Starzeńskiej
Atrakcje turystyczne, rekreacja
- Kolejka wąskotorowa ''Pogórzanin'' wpisana w krajobraz Pogórza Dynowskiego. Od 1991 r. znajduje się w rejestrze zabytków. Koncepcja budowy i eksploatacji kolejki powstała w okresie cesarstwa austro - węgierskiego. Starania o rozpoczęcie prac poczynili w 1894 r. ówcześni właściciele ziemscy: hrabiowie Scypior z Łopuszki Wielkiej i Skrzyński z Bachórza. Całkowite oddanie do eksploatacji i oficjalne otwarcie 46 - kilometrowej linii oraz budynków z parowozownią zwrotną w Dynowie nastąpiło w 1904 r. Trasa przebiega przez teren powiatu rzeszowskiego i przeworskiego. Czas przejazdu kolejką na trasie Przeworsk - Dynów wynosi ok. 2 godziny i 45 minut. W Szklarach kolejka przejeżdża przez najdłuższy w Europie tunel kolei wąskotorowej (602 m).
-
Informacje: Przeworska Kolej Dojazdowa, tel.: 016/ 648 21 05, tel. kom.: 607 052 209
- Schrony bojowe w Bartkówce będące częścią tzw. Linii Mołotowa, która powstała w latach 1940 - 1941 na ówczesnej granicy Związku Radzieckiego i Trzeciej Rzeszy.
|