SOKOŁÓW MAŁOPOLSKI

Gminę miejsko - wiejską Sokołów Małopolski tworzy Miasto Sokołów Małopolski oraz następujące sołectwa: Turza, Kąty Trzebuskie, Trzebuska, Wólka Sokołowska, Górno, Nienadówka, Wólka Niedźwiedzka, Trzeboś, Markowizna, Trzeboś Podlas. Powierzchnia Gminy wynosi 134 km2, a ludność 16,4 tys. osób. Miasto Sokołów Małopolski zajmuje powierzchnię 16 km2 i liczy 4 tys. mieszkańców.

Zabytkowy układ urbanistyczny Sokołowa Małopolskiego z czasów gdy miasto otrzymało prawa miejskie (1569 r.). Wtedy to nastąpiło rozplanowanie sieci ulic z centralnie położonym rynkiem. Układ urbanistyczny Sokołowa Małopolskiego wraz z urokliwymi uliczkami o zróżnicowanej zabudowie wpisany jest do rejestru zabytków. W okolicach rynku zachowały się m.in. drewniane domy - najstarsze z nich pochodzą z końca XVIII w.

Eklektyczny, parterowy budynek magistratu w Sokołowie Małopolskim powstały w 1907 r. Usytuowany jest w zachodniej pierzei rynku. Jego elewacja zewnętrzna jest siedmioosiowa, symetryczna. Posiada bogatą dekorację architektoniczną. Pośrodku dachu znajduje się facjata z neogotyckim szczytem, która rozdzielona jest dwoma ostrołukowymi okienkami.

• Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela w Sokołowie Małopolskim, wzniesiony w latach 1908 - 1916 według projektu Jana Sasa - Zubrzyckiego. Utrzymany jest w stylu neogotyckim. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Boskiej Królowej Świata - Sokołowskiej.

• Kościół filialny pw. św. Ducha w Sokołowie Małopolskim wzniesiony w drugiej połowie XIX w. na tzw. Zawalu. Jest to świątynia jednonawowa z dwuwieżową fasadą. W jej wnętrzu znajduje się pięć obrazów ofiarowanych przed 1907 r. przez Jana Władysława Zamoyskiego.
• Neogotycki kościół parafialny pw. św. Bartłomieja w Nienadówce, wzniesiony w latach 1895 - 1897 według projektu Franciszka Stążkiewicza. Wejście do świątyni zdobią monumentalne drzwi z brązu z płaskorzeźbą wykonaną w 1977 r. przez B. Chromego. Noszą nazwę ''Bramy Pamięci'' - przedstawiają artystyczną wizję obozu koncentracyjnego.

• Drewniany kościół parafialny pw. Matki Bożej Królowej Polski w Wólce Niedźwiedzkiej, wzniesiony w 1607 r. w Woli Zarczyckiej. Do Wólki Niedźwiedzkiej został przeniesiony w 1907 r. W jego wnętrzu znajdują się manierystyczne ołtarze należące do wyposażenia kościoła w Woli Zarczyckiej.

• Kościół parafialny pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny w Górnie, wzniesiony w 1913 r. według projektu Jana Sasa - Zubrzyckiego. Utrzymany jest w stylu neogotyckim.

• Kościół pw. Opatrzności Bożej w Trzebosi z 1887 r. Kościół jest trójnawowy, bazylikowy, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Jednym z elementów wystroju jest barokowy krucyfiks z końca XVII w.
• Pochodzący z XVIII w. cmentarz żydowski w Sokołowie Małopolskim, na którym zachowało się ok. 300 kamieni nagrobnych z napisami hebrajskimi i płaskorzeźbami symbolicznymi.

• ''Mały Katyń Ziemi Sokołowskiej'' w Trzebusce - miejsce, w którym znajdował się obóz jeńców wojennych. Od połowy sierpnia 1944 r. do października 1944 r. NKWD więziło w nim kilka tysięcy osób. Wyroki śmierci wykonywano w turzańskim lesie. 24 czerwca 1990 r. w Turzy miała miejsce uroczystość żałobna oraz pogrzeb szczątków odnalezionych 16 ofiar. Od tego czasu, co roku odbywa się w tym miejscu nabożeństwo żałobne poświęcone ofiarom sowieckiego terroru. W 1995 r. poświęcono pomnik postawiony w hołdzie ofiarom nieludzkiego reżimu. Jego autorem jest Piotr Kida.
• Kopiec Niepodległości w Trzebosi usypany w latach 1934 - 1938 przez miejscową ludność. Poświęcony jest wszystkim tym, którzy przyczynili się do odzyskania niepodległości.

Stanisław Stadnicki zwany Diabłem Łańcuckim znany był między innymi z tego, że prowadził wieloletnie wojny podjazdowe. Jednym z jego przeciwników był Łukasz Opaliński - Starosta Leżajski. Zaostrzenie tego konfliktu miało rzekomo nastąpić w momencie gdy Anna Pilecka (właścicielka Sokołowa Małopolskiego, Tyczyna i Zalesia) odrzuciła zaloty Stadnickiego i wyszła za mąż za Opalińskiego. Mieszkańcy dóbr sokołowskich dotkliwie odczuli skutki tej wojny. Zemsta Stadnickiego dosięgła bowiem także włości należących do jego wielkiej miłości - Anny z Pilczy. Według legendy kosztowności zagrabione przez Stadnickiego ukryto w stawie w Trzebusce. Podobno przed I Wojną Światową podczas czyszczenia stawu odnaleziono skrzynkę zawierającą wyroby ze srebra i złota.

W czasie II Wojny Światowej hitlerowcy wybudowali w Górnie obóz rekreacyjno - wypoczynkowy dla żołnierzy oraz dowództwa niemieckich wojsk okupacyjnych. Według relacji mieszkańców, w czerwcu 1941 r., miał w nim rzekomo przebywać Adolf Hitler i Hermann Göring. Ze względu na niepowtarzalne walory krajobrazowe i klimatyczne wspomagające leczenie chorób układu oddechowego na bazie dawnego obozu utworzono Państwowe Sanatorium Przeciwgruźlicze (obecnie SP ZZOZ ''Sanatorium'' w Górnie i Dom Pomocy Społecznej w Górnie'').

36 - 050 Sokołów Małopolski, Rynek 1

tel.: 017/ 772 90 45, fax: 017/ 772 90 19, w. 32

e-mail:ugim@sokolow-mlp.pl, http://www.sokolow-mlp.pl

Muzeum Towarzystwa Miłośników Ziemi Sokołowskiej

36 - 050 Sokołów Małopolski, ul. Lubelska 5, tel.: 017/ 772 90 53

36 - 050 Sokołów Małopolski, ul. Lubelska 5, tel.: 0-17/ 772 90 53

http://kurier-sokolowski.com, e-mail: redakcja@kurier-sokolowski.com, e-mail: mgoksir@sokolow-mlp.pl

Zalew ''Niedźwiadek'' w Wólce Niedźwiedzkiej, o powierzchni 8 ha, z przyległym obszarem rekreacyjnym

• Zajazd ''Podjadek'', 36 - 050 Sokołów Małopolski, Trzebuska 460, tel.: 017/ 772 53 85
• Gospodarstwo agroturystyczne: Marek Olszowy, 36 - 050 Sokołów Małopolski, Turza 246, tel.: 017/ 228 01 45