TYCZYNTyczyn jest Gminą miejsko - wiejską. W jej skład wchodzi Miasto Tyczyn oraz sześć sołectw: Biała, Borek Stary, Budziwój, Hermanowa, Kielnarowa i Matysówka.
Rynek i architektura miejska
- Tyczyński rynek z zachowanym staromiejskim układem urbanistycznym z kilkunastoma kamieniczkami z XVIII w. oraz dawnym budynkiem magistratu (na kamienicy tej znajduje się tablica poświęcona Jerzemu z Tyczyna - sekretarzowi królewskiemu). Układ urbanistyczny Miasta został wpisany do rejestru zabytków w 1970 r. W rynku znajduje się, m.in. dom z 1912 r. z unikatową kuczką żydowską oraz Pomnik Grunwaldu.
-
Budynek Sądu Grodzkiego w Tyczynie wzniesiony w latach 1900 - 1905. Po remoncie został przekazany Wyższej Szkole Społeczno - Gospodarczej w Tyczynie.
-
Szpital dla ubogich powstały pod koniec XV w. (obecnie Przedszkole Publiczne Sióstr Świętego Dominika) oraz stary dom zakonny sióstr dominikanek z 1878 r.
Zabytki i znane miejsca sakralne
- Kościół parafialny pw. św. Trójcy i św. Katarzyny w Tyczynie wzniesiony w XV w. W latach 1752 - 1763 został rozbudowany według projektu Jana Henryka Klemma. Wnętrze kościoła z XVIII w. utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Nieopodal znajduje się plebania i wikarówka z XVIII w.
- Neogotycka kaplica grobowa Wodzickich w Tyczynie, wzniesiona w latach 1877 - 1883 dzięki staraniom hrabiego Ludwika Wodzickiego.
-
Zespół klasztorny OO. Dominikanów w Borku Starym - znane Sanktuarium Maryjne, jedno z najstarszych w kraju. Należy do niego późnobarokowy kościół pw. Najświętszej Maryi Panny i św. Jacka, zbudowany w latach 1684 - 1726. W jego ołtarzu głównym znajduje się cudowny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem - Boreckiej pochodzący z XV w., dwukrotnie koronowany: w 1919 r. oraz w 1961 r.
Nieopodal kościoła jest źródełko z cudowną wodą oraz kapliczka – grota zbudowana w latach 1896 - 1897. W skład zespołu wchodzi także budynek klasztorny, wzniesiony na miejscu drewnianego, w latach 1721 - 1738. Do Sanktuarium należą również dwie kaplice: kaplica Matki Bożej Bolesnej zbudowana w latach 1896 - 1897 oraz kaplica św. Anny wzniesiona w 1779 r. Corocznie, w wigilię Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Sanktuarium Borkowskim ma miejsce obrzęd Pogrzebu Matki Boskiej Zaśniętej. http://www.borekstary.prv.pl
- Kaplica Matki Boskiej w Przylasku z wodą uznawaną za leczniczą.
-
Cmentarz żydowski w Tyczynie, przy ulicy Parkowej, założony najprawdopodobniej w XVI w. W czasie II Wojny Światowej został zdewastowany przez Niemców. Do dnia dzisiejszego zachowało się kilka kamiennych macew oraz mogiła rabina Weichselbauma. Na cmentarzu został rzekomo pochowany ojciec cadyka Elimelecha, założyciela i twórcy podstaw teologicznych jednego z nurtów chasydyzmu.
Pałace i dwory
- Eklektyczny zespół pałacowo - parkowy w Tyczynie, zbudowany w latach 1862 - 1869 przez hr. Ludwika Wodzickiego. W 1881 r. dobudowano do niego, od strony północnej, pawilon gościnny, a w 1982 r. oficynę połączoną z pawilonem. Dokonano także przebudowy pałacu. Przy północnej elewacji znajdował się niegdyś taras, natomiast pomiędzy pałacem, pawilonem a oficyną mieściła się oranżeria z wewnętrzną studnią, zdobioną na narożnikach metalowymi elementami dekoracyjnymi w postaci agaw w donicach (po II Wojnie Światowej uległa całkowitemu zniszczeniu i została rozebrana). Zachowany do dzisiaj wystrój zewnętrzny pałacu z końca XIX w. łączy wiele wcześniejszych stylów architektonicznych. Zachował się, m.in. portyk na frontowej ścianie oraz wieże z loggią pośrodku ściany południowej. Zarówno pałac, jak i otaczający go park o powierzchni 11,8 ha objęty został ochroną konserwatorską. W 1968 r. obiekty te wpisano do rejestru zabytków. W parku krajobrazowym występuje wiele okazów rzadko spotykanych drzew oraz liczący 324 lata dąb szypułkowy.
-
Dworek Biskupa Wacława Tebańskiego, wzniesiony w drugiej połowie XVIII w., założony na rzucie prostokąta.
Pomniki i miejsca martyrologii
- Pomnik Grunwaldu z figurą Matki Bożej w Tyczynie, wzniesiony w 500 - tną rocznicę zwycięstwa pod Grunwaldem - ''ku pokrzepieniu serc''. Wykonany przez Władysława Janika i ustawiony w 1910 r. Został odnowiony w 1994 r.
Podania i legendy
W Kaplicy Matki Boskiej Bolesnej w Borku Starym znajduje się sygnaturka z dzwonkiem loretańskim – dzwonkiem ''dobrej śmierci''. Przychodzą tu ludzie z osobliwą prośbą do Matki Boskiej Boreckiej - modlitwą o śmierć dla swych bliskich. Wierzą, że głęboka wiara i dźwięk tego dzwonu przynosi wybawienie dla umierających w mękach. W klasztornej księdze zostawiają pisemne dowody wdzięczności za wysłuchanie ich próśb i skrócenie cierpienia konającym. We wnętrzu kaplicy znajduje się figura Matki Boskiej Bolesnej oraz obraz przedstawiający szczęśliwie umierającego człowieka. Mężczyzna ten przyjmuje z rąk księdza zakonnego komunię świętą. Wokół niego klęczą dorośli wraz z dziećmi i odmawiają różaniec. Na zboczu Borkowskiej góry jest też cudowne źródełko.
Placówki muzealne
Muzeum Regionalne w Tyczynie
36 - 020 Tyczyn, Rynek 23, tel.: 017/ 221 93 63
Urząd Gminy i Miasta w Tyczynie
36 - 020 Tyczyn, Rynek 18
tel.: 017/ 221 93 10, 221 92 11, fax: 017/ 221 92 17 e-mail: ugim@tyczyn.pl, http://www.tyczyn.pl
Miejsko – Gminny Ośrodek Kultury w Tyczynie
36 - 020 Tyczyn, ul. Mickiewicza 1
tel.: 017/ 221 93 63, 229 32 39
Atrakcje turystyczne, rekreacja
- Campus Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie w Kielnarowej - Królce (Centrum Turystyki i Rekreacji). Na całość składają się: obiekt konferencyjno - dydaktyczny, hotel, hala rekreacyjno - sportowa z areną główną o sztucznej nawierzchni (72m x 34m), boiska sportowe oraz trasy rowerowe.
-
36 - 020 Tyczyn, Kielnarowa 386a
-
tel.: 017/ 866 13 41, 866 13 40, 866 13 62, fax: 017/866 13 44
- http://www.wsiz.rzeszow.pl/kielnarowa
-
Stadnina koni w Kielnarowej
-
36 - 020 Tyczyn, Kielnarowa 8, tel.: 017/ 221 97 07
-
Odkrywki skalne w Hermanowej
Baza noclegowa
|