Wersja kontrastowa Przejdź do treści Mapa strony
Rozmiar czcionki: A A+ A++
Język migowy Biuletyn Informacji Publicznej Portal ePUAP - logowanie do systemu
Starostwo powiatowe w Rzeszowie - strona główna

herb miasta tyczyn

Oficjalna strona internetowa

www.tyczyn.pl

 

Tyczyn jest gminą miejsko - wiejską. W jej skład wchodzi Miasto Tyczyn oraz sołectwa: Borek Stary, Hermanowa, Kielnarowa i Matysówka. Miasto Tyczyn zajmuje powierzchnię 10 km2 i liczy przeszło 3 tys. mieszkańców.

Rynek i architektura miejska

  • Tyczyński rynek z zachowanym staromiejskim układem urbanistycznym z kilkunastoma kamieniczkami z XVIII w. oraz dawnym budynkiem magistratu (na kamienicy tej znajduje się tablica poświęcona Jerzemu z Tyczyna – sekretarzowi królewskiemu). Układ urbanistyczny Miasta został wpisany do rejestru zabytków w 1970 r. W rynku znajduje się, m.in. dom z 1912 r. z unikatową kuczką żydowską oraz Pomnik Grunwaldu.
  • Budynek Sądu Grodzkiego w Tyczynie wzniesiony w latach 1900 - 1905.
  • Szpital dla ubogich powstały pod koniec XV w. (obecnie Przedszkole Publiczne Sióstr Świętego Dominika) oraz stary dom zakonny sióstr dominikanek z 1878 r.

Zabytki i znane miejsca sakralne

  • Kościół parafialny pw. św. Trójcy i św. Katarzyny w Tyczynie wzniesiony w XV w. W latach 1752 - 1763 został rozbudowany według projektu Jana Henryka Klemma. Wnętrze kościoła z XVIII w. utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Nieopodal znajduje się plebania i wikarówka z XVIII w.
  • Neogotycka kaplica grobowa Wodzickich w Tyczynie, wzniesiona w latach 1877 - 1883 dzięki staraniom hrabiego Ludwika Wodzickiego.
  • Zespół klasztorny OO. Dominikanów w Borku Starym - znane Sanktuarium Maryjne, jedno z najstarszych w kraju. Należy do niego późnobarokowy kościół pw. Najświętszej Maryi Panny i św. Jacka, zbudowany w latach 1684 - 1726. W jego ołtarzu głównym znajduje się cudowny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem - Boreckiej pochodzący z XV w., dwukrotnie koronowany: w 1919 r. oraz w 1961 r. Nieopodal kościoła jest źródełko z cudowną wodą oraz kapliczka – grota zbudowana w latach 1896 – 1897. W skład zespołu wchodzi także budynek klasztorny, wzniesiony na miejscu drewnianego, w latach 1721 – 1738. Do Sanktuarium należą również dwie kaplice: kaplica Matki Bożej Bolesnej zbudowana w latach 1896 – 1897 oraz kaplica św. Anny wzniesiona w 1779 r. Corocznie, w wigilię Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Sanktuarium Borkowskim ma miejsce obrzęd Pogrzebu Matki Boskiej Zaśniętej.
  • Kaplica Matki Boskiej w Przylasku z wodą uznawaną za leczniczą.
  • Cmentarz żydowski w Tyczynie, przy ulicy Parkowej, założony najprawdopodobniej w XVI w. W czasie II Wojny Światowej został zdewastowany przez Niemców. Do dnia dzisiejszego zachowało się kilka kamiennych macew oraz mogiła rabina Weichselbauma. Na cmentarzu został rzekomo pochowany ojciec cadyka Elimelecha, założyciela i twórcy podstaw teologicznych jednego z nurtów chasydyzmu.

Pałace i dwory

  • Eklektyczny zespół pałacowo - parkowy w Tyczynie, zbudowany w latach 1862 - 1869 przez hr. Ludwika Wodzickiego. W 1881 r. dobudowano do niego, od strony północnej, pawilon gościnny, a w 1982 r. oficynę połączoną z pawilonem. Dokonano także przebudowy pałacu. Przy północnej elewacji znajdował się niegdyś taras, natomiast pomiędzy pałacem, pawilonem a oficyną mieściła się oranżeria z wewnętrzną studnią, zdobioną na narożnikach metalowymi elementami dekoracyjnymi w postaci agaw w donicach (po II Wojnie Światowej uległa całkowitemu zniszczeniu i została rozebrana). Zachowany do dzisiaj wystrój zewnętrzny pałacu z końca XIX w. łączy wiele wcześniejszych stylów architektonicznych. Zachował się, m.in. portyk na frontowej ścianie oraz wieże z loggią pośrodku ściany południowej. Zarówno pałac, jak i otaczający go park o powierzchni 11,8 ha objęty został ochroną konserwatorską. W 1968 r. obiekty te wpisano do rejestru zabytków. W parku krajobrazowym występuje wiele okazów rzadko spotykanych drzew oraz liczący 324 lata dąb szypułkowy.
  • Dworek Biskupa Wacława Betańskiego, wzniesiony w drugiej połowie XVIII w., założony na rzucie prostokąta.

Pomniki i miejsca martyrologii

  • Pomnik Grunwaldu z figurą Matki Bożej w Tyczynie, wzniesiony w 500 - tną rocznicę zwycięstwa pod Grunwaldem – „ku pokrzepieniu serc”. Wykonany przez Władysława Janika i ustawiony w 1910 r. Został odnowiony w 1994 r.

Podania i legendy

  • Istnieją legendy wiążące nazwy dwóch przysiółków w Gminie Tyczyn z najazdem tatarskim. Według podania nazwa wsi Czerwonki Hermanowskie pochodzi od krwi jej mieszkańców przelanej przez Tatarów. Podobno cała góra była czerwona od krwi. Przysiółek Babi Dół jest miejscem, w którym podczas najazdu tatarskiego schroniły się kobiety z dziećmi i dzięki temu ocalały.

Ciekawostka

  • W Kaplicy Matki Boskiej Bolesnej w Borku Starym znajduje się sygnaturka z dzwonkiem loretańskim – dzwonkiem „dobrej śmierci”. Przychodzą tu ludzie z osobliwą prośbą do Matki Boskiej Boreckiej – modlitwą o śmierć dla swych bliskich. Wierzą, że głęboka wiara i dźwięk tego dzwonu przynosi wybawienie dla umierających w mękach. W klasztornej księdze zostawiają pisemne dowody wdzięczności za wysłuchanie ich próśb i skrócenie cierpienia konającym. We wnętrzu kaplicy znajduje się figura Matki Boskiej Bolesnej oraz obraz przedstawiający szczęśliwie umierającego człowieka. Mężczyzna ten przyjmuje z rąk księdza zakonnego komunię świętą. Wokół niego klęczą dorośli wraz z dziećmi i odmawiają różaniec. Na zboczu borkowskiej góry jest też cudowne źródełko.

Placówki muzealne

  • Muzeum Regionalne w Tyczynie

Atrakcje turystyczne, rekreacja

  • Campus Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie w Kielnarowej – Królce (Centrum Turystyki i Rekreacji).
  • Odkrywki skalne w Hermanowej

Tekst: Joanna Nieroda, joanna.nieroda@powiat.rzeszow.pl

Polecamy

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Zamknij informację o plikach Cookies
Oddaj 1 procent swojego podatku
Podaruj 1 procent siebie