Wersja kontrastowa Przejdź do treści Mapa strony
Rozmiar czcionki: A A+ A++
Język migowy Biuletyn Informacji Publicznej Portal ePUAP - logowanie do systemu
Starostwo powiatowe w Rzeszowie - strona główna

Na terenie powiatu rzeszowskiego jest wiele miejsc, w których można obejrzeć prace ludowych twórców, czy też dawny sprzęt gospodarczy. Dzięki ludziom kultury, społecznikom i samorządom gminnym funkcjonują na tym terenie regionalne izby etnograficzne i muzea, m.in. w Błażowej, Sokołowie Młp., Tyczynie oraz w Zaczerniu. W Hyżnem znajduje się Izba Pamięci Narodowej Generała Władysława Sikorskiego, a w Kamieniu Muzeum Harmonijek Ustnych. W Centrum Kultury w Kamieniu od 21 lat, na przełomie kwietnia i maja, można podziwiać grę wirtuozów tego instrumentu podczas Ogólnopolskiego Konkursu Gry na Harmonijkach Ustnych „Hakam”. Interesująca jest również kolekcja strachów polnych w Muzeum Regionalnym w Sołonce. W tym ostatnim, swoje miejsce znalazły także urządzenia wydobywcze wraz z walcem wciągającym i licznymi fragmentami drewnianej obudowy studni z 1596 r. Są to jedyne tego typu przedmioty, jakie zachowały się na Podkarpaciu. W miejscu starej żupy solnej powstała kaskada solna, która stała się jedną z ważniejszych na tym obszarze atrakcji turystycznych i rekreacyjnych.

Eksponaty, z których odczytać można przeszłość znajdują się również w Izbie Pamięci Pszczelarstwa w Wojewódzkim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Boguchwale, Izbie Tradycji w zabytkowym budynku Szkoły Powszechnej i Ochronki w Nosówce, Dynowie i Kamieniu – Podlesiu.

Nieuchwytną atmosferę regionu najlepiej oddaje muzyka. W repertuarze regionalnych zespołów folklorystycznych, wśród których jest wiele grup młodzieżowych, znajdują się regionalne pieśni i przyśpiewki. Na terenie powiatu rzeszowskiego działa wiele amatorskich zespołów ludowych, kapel, grup śpiewaczych, a także artystów uprawiających malarstwo, wikliniarstwo oraz inne formy rękodzieła.

Odbywa się tu wiele imprez folklorystycznych prezentujących miejscowe zwyczaje i tradycje. Są to, m.in.: Dynowski Konkurs Kolęd i Pastorałek (styczeń), Powiatowy konkurs „Najładniejsza pisanka wielkanocna” w Błażowej (marzec), „Starych potraw smak i urok” w Błażowej – impreza połączona z Wojewódzkim Spotkaniem Kapel Ludowych (maj), „Pogórzańska nuta” w Dynowie (maj), Powiatowa Parada Orkiestr Dętych w Tyczynie (czerwiec), Wojewódzki Przegląd Wiejskich Zespołów Śpiewaczych w Tyczynie (czerwiec), „Dni Pogórza Dynowskiego” w Dynowie (czerwiec), „Jarmark błażowski” (czerwiec), „Ziemniaczane harce” w Straszydlu (wrzesień), „Wiklinowe sploty” w Kamieniu-Łowisku (wrzesień), Powiatowy plener rzeźbiarski „Ceramidła” w Sokołowie Młp. (wrzesień - listopad), Spotkania Gwarowe „GwarKam” w Kamieniu-Podlesiu (grudzień).

W programie imprez ukazujących dorobek kulturalny powiatu jest także Ogólnopolski Turniej Tańca Towarzyskiego o Puchar Starosty Rzeszowskiego (kwiecień) oraz Wojewódzki Zlot Zmotoryzowanych Szlakiem Rodowodu Gen. Sikorskiego w Hyżnem (lipiec). Zlot ten upamiętnia związek Generała Sikorskiego z Hyżnem, podobnie jak słowa wyryte na tablicy pamiątkowej na budynku Szkoły Podstawowej w Hyżnem: „Jedna jest Polska, jak Bóg jeden w niebie, wszystkie me siły jej składam w ofierze. Na całe życie, które wziąłem z Ciebie, cały do Ciebie Ojczyzno należę.” Odnoszą się one do ofiary złożonej na ołtarzu umiłowania naszej Ojczyzny przez Generała Władysława Sikorskiego. Pobyt w Hyżnem odegrał znaczącą rolę w jego życiu. Ojciec Sikorskiego przez pewien czas pracował w Hyżnem jako nauczyciel i organista. Po jego śmierci matka Sikorskiego powróciła w te strony. Dostała organistówkę od właściciela majątku w Hyżnem – Jędrzejowicza. Tutaj właśnie wychowywała czwórkę swoich dzieci. Dzięki wsparciu właścicieli tutejszego majątku Sikorski rozpoczął naukę w seminarium nauczycielskim w Rzeszowie.

Jedną z ważniejszych imprez kulturalnych jest organizowany każdego roku przez dynowski Zespół Szkół Zawodowych im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego -Wojewódzki Konkurs „Podkarpacka Tęcza” w Dynowie. Przedsięwzięcie to służy rozwijaniu zainteresowań kulturą i przyrodą naszego regionu, popularyzowaniu jego tradycji, rzemiosła i historii, a także promocji walorów przyrodniczych i kulturowych. Wydarzenie to ma miejsce w kwietniu. Natomiast w marcu, w Tyczynie, odbywa się konkurs pn. „Tu, gdzie mieszkam – dziedzictwo kulturowe regionu”, którego organizatorem jest Zespół Szkół w Tyczynie.

W kalendarz imprez wpisał się także obchodzony corocznie od 2000 r. „Powiatowy Dzień Jedności z Osobami Niepełnosprawnymi Powiatu Rzeszowskiego”. Uroczystość ta została ustanowiona uchwałą przyjętą przez Radnych Powiatu Rzeszowskiego w dniu 28 XII 1999 r. Spotkania integracyjne miały już miejsce w Hyżnem, Dynowie, Kamieniu, Trzcianie, Sokołowie Młp., Łące, Lubeni, Niechorzu, Tyczynie, Błażowej i Głogowie Młp. Stałym organizatorem spotkań jest Rada i Zarząd Powiatu Rzeszowskiego oraz Związek Stowarzyszeń Pomocy Osobom Niepełnosprawnym Powiatu Rzeszowskiego.

W ofercie kulturalnej powiatu rzeszowskiego są także wystawy lokalnych artystów oraz spektakle przygotowywane przez amatorskie zespoły teatralne. Najbogatsze tradycje posiada Zespół Teatralny z Dynowa. Działa bowiem od 1894 r. Funkcjonowanie Zespołu przerywały jedynie wojny. W jego przedstawieniach może zagrać każdy, niezależnie od wieku i wykonywanego zawodu. Dzięki zapałowi i determinacji kolejnych kierowników Zespołu amatorski, dynowski teatr przywoził z różnych konkursów zawsze liczne wyróżnienia, dyplomy, nagrody rzeczowe, jak też pochlebne recenzje. Wszyscy, którzy śledzą losy dynowskiego teatru, jego miłośnicy i przyjaciele pamiętają bijący rekordy popularności spektakl pt. „Betlejem polskie” Lucjana Rydla. Spektakl grany był bowiem aż 25 razy. Imponująco przedstawiała się także jego obsada. Na scenie występowało wówczas ponad 50 osób.

Krótszą historię ale bogatą w osiągnięcia ma wywodzący się z Krasnego amatorski „Teatr Przedmieście”. Głośnym echem odbiły się przygotowywane przez inną grupę dynowskich miłośników Melpomeny plenerowe spektakle w Dynowie. Jednym z nich był „Skrzypek na dachu” wystawiany przed zabytkowym dworcem kolejowym w Dynowie. Zagrał w nim blisko pięćdziesięcioosobowy zespół złożony z zawodowych aktorów, studentów i okolicznych mieszkańców.

Ciekawą inicjatywą było utworzenie w Boguchwale w 2003 r. Zakonu Rycerzy Boju Dnia Ostatniego zrzeszającego pasjonatów kultury średniowiecznej Europy. Grupa ta odtwarza rycerskie pojedynki, prezentuje ówczesne stroje i tańce. Jej członkowie doskonalą się także w łucznictwie, uczestniczą w turniejach rycerskich. Ich umiejętności szczególnie okazale prezentują się w malowniczym otoczeniu boguchwalskiego pałacu.

Wieloma nagrodami i sukcesami może pochwalić się Dziewczęcy Zespół Akrobatyczno-Taneczny Flimero Cheerleaders z Tyczyna. W Mistrzostwach Polski, jakie miały miejsce w dniach 5-6 marca 2011 w Chorzowie zespół zdobył dwa medale: najstarsza grupa w kategorii seniorów zajęła III miejsce, a grupa najmłodsza w kategorii juniorów młodszych II miejsce. Najmłodsze "Flimerki" po raz pierwszy w historii zespołu wezmą udział w Mistrzostwach Europy. Pod patronatem gminnych ośrodków kultury działa wiele zespołów, które z roku na rok zdobywają coraz więcej swoich fanów. Rosnącą popularnością cieszy się na przykład dynowski Zespół poezji śpiewanej „Bócca della verita" uznawany za fenomen na jazz-rockowej scenie, który umiejętnie łączy ciekawą muzykę z nietypową interpretacją wokalną.

Do uznanych, cieszących się wysoką renomą artystów należy zaliczyć rzeźbiarza z Dynowa Bogusława Kędzierskiego oraz mieszkające w Dynowie małżeństwo Jolanty i Janusza Miklasz. Tutaj też mają oni swoje galerie: Bogusław Kędzierski – Prywatną galerię rzeźby „Pniak”, a Miklaszowie „Galerię na Zabramie”.

Z Boguchwałą związany jest malarz Kazimierz Bać, z Tyczynem rzeźbiarka Krystyna Ziemniak, a z Kamieniem malarka Zofia Bednarz. Jeszcze nikogo nie pozostawiły obojętnym wiersze Stanisławy Kopiec z Lubeni, czy gawędy w wykonaniu Bronisławy Budy z Nosówki. Chlubą powiatu jest także działający od blisko osiemdziesięciu lat Chór CANTUS z Trzciany oraz młodszy, 47-letni Chór męski „Wisłoczanka” z Zarzecza.

Upowszechnianiem i ochroną kultury na terenie powiatu rzeszowskiego zajmują się ośrodki kultury, szkoły podstawowe oraz średnie, stowarzyszenia, artyści indywidualni oraz ochotnicze straże pożarne. Tradycja strażackich orkiestr dętych jest tu kultywowana od lat. Niektóre z tych zespołów świętują już setne jubileusze swojego istnienia.

Prawie w każdej gminie wydawane jest pismo lokalne. Do najpoczytniejszych należą: „Dynowinka” wydawana przez Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju Regionu Dynowskiego - Towarzystwo Przyjaciół Dynowa, „Kurier Sokołowski” Miejsko Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Sokołowie Młp. oraz Towarzystwa Miłośników Ziemi Sokołowskiej, „Kurier Błażowski” Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Błażowej oraz kwartalnik społeczno-kulturalny „Trzcionka” z siedzibą w Gminnym Centrum Kultury w Trzcianie.

Tekst i zdjęcia: Joanna Nieroda, joanna.nieroda@powiat.rzeszow.pl

Pliki do pobrania:

Polecamy

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Zamknij informację o plikach Cookies
Oddaj 1 procent swojego podatku
Podaruj 1 procent siebie